Chrysler Turbine Car ciekawostki

paź 28, 2026 | Samochody | 0 komentarzy

Chrysler Turbine Car z 1963 roku to jeden z najbardziej wizjonerskich eksperymentów w historii motoryzacji, opracowany przez zespół inżyniera George'a Huebnera. Włoskie nadwozie od turyńskiego studia Ghia kryło silnik turbiny gazowej rodem z lotnictwa, który mógł pracować na niemal każdym palnym płynie - od nafty i oleju roślinnego po alkohol.

Ostatnia aktualizacja: 5 września, 2026

14 ciekawostek o Chryslerze Turbine Car

Prędkość obrotowa do 60 000 obr./min
Silnik turbiny gazowej A-831 pracował na biegu jałowym przy 22 000 obr./min, a przy prędkości maksymalnej wkręcał się aż do 60 000 obr./min. Specjalna przekładnia redukcyjna zmniejszała te obroty do poziomu obsługiwanego przez skrzynię biegów.
Oficjalna jazda testowa na tequili
Prezydent Meksyku Adolfo López Mateos zatankował auto czystą tequilą po potwierdzeniu przez inżynierów, że silnik to wytrzyma. Pojazd pracował na alkoholu bez żadnych modyfikacji gaźnika czy wtrysku.
Wielopaliwowość bez żadnych regulacji
Silnik mógł spalać olej napędowy, naftę, paliwo lotnicze JP-4, olej sojowy, a nawet perfumy Chanel No. 5. Jedynym paliwem zakazanym była benzyna ołowiowa, której związki ołowiu oblepiały łopatki turbiny.
Redukcja części ruchomych o 80 procent
Turbina gazowa posiadała zaledwie 60 części ruchomych, w porównaniu do kilkuset w ówczesnych silnikach tłokowych V8. Nie wymagała chłodnicy z płynem chłodzącym, pompy wody, rozdzielacza zapłonu ani okresowej wymiany oleju.
Obrotowe regeneratory ciepła wydechu
Dwa wirujące regeneratory ceramiczno-stalowe odbierały ciepło ze spalin i podgrzewały zasysane świeże powietrze. Dzięki nim gazy wylotowe były chłodniejsze niż w autach tłokowych i nie przypalały asfaltu.
Publiczny test u 203 amerykańskich rodzin
Chrysler przeprowadził ogólnokrajowy program testów konsumenckich. W latach 1963-1966 wybrano 203 rodziny, z których każda użytkowała samochód za darmo przez trzy miesiące, pokonując łącznie ponad milion mil.
Zniszczenie 46 aut w prasach hutniczych
Po zakończeniu programu koncern zezłomował 46 z 55 wyprodukowanych aut. Zrobiono to głównie ze względów podatkowych, by uniknąć zapłaty wysokich ceł importowych za ręcznie wykonane we Włoszech karoserie.
Ręcznie budowane nadwozia w turyńskim Ghia
Karoserie każdego z 55 egzemplarzy zbudowała manufaktura Carrozzeria Ghia w Turynie. Gotowe polakierowane nadwozia ze skórzaną tapicerką transportowano statkami do Detroit, gdzie montowano silnik i zawieszenie.
Stylistyka inspirowana silnikami odrzutowymi
Projektant Charles Mashigan nadał autu motyw turbiny w każdym detalu. Kształt wlotów w zderzaku, konsola środkowa biegnąca przez całe wnętrze, tarcze zegarów oraz tylne lampy przypominały tunele i dysze dopalaczy odrzutowca.
Maksymalny moment obrotowy od zera obrotów
Turbina rozwijała moc 130 KM i 576 Nm momentu obrotowego. Cały potężny moment był dostępny w chwili ruszenia z miejsca (stall speed), co dawało niesamowicie płynne i ciche przyspieszenie bez szarpnięć.
Zauważalna zwłoka w reakcji na gaz
Główną wadą konstrukcji była sekundowa bezwładność wirnika (tzw. lag turbiny). Po wciśnięciu pedału gazu kierowca musiał poczekać chwilę, aż sprężarka odśrodkowa rozkręci się do obrotów roboczych.
Zaledwie dziewięć ocalałych egzemplarzy
Do dziś przetrwało tylko 9 egzemplarzy, z czego jedynie 5 jest w pełni sprawnych technicznie. Jeden ze sprawnych jeżdżących samochodów znajduje się w prywatnej kolekcji amerykańskiego komika Jaya Leno.
Wyjątkowy jednolity lakier Turbine Bronze
Wszystkie 50 aut programu testowego pomalowano w kolorze metalicznego brązu (Turbine Bronze) z czarnym winylowym dachem. Lakier stworzono specjalnie dla tego modelu, by podkreślić jego nowoczesną i ekskluzywną formę.
Automatyczna skrzynia TorqueFlite bez konwertera
Zastosowano trzybiegową skrzynię TorqueFlite pozbawioną tradycyjnego hydrokinetycznego konwertera momentu. Funkcję sprzęgła pełniła sama turbina gazowa napędzająca przekładnię poprzez strumień gazów spalinowych.

dodaj ciekawostkę

w budowie

Chrysler Turbine Car pytania

Jaki silnik napędzał eksperymentalny model Chrysler Turbine Car i jakimi parametrami dysponował?

Sercem pojazdu była dwuwirnikowa turbina gazowa A-831 czwartej generacji o masie zaledwie 186 kg, która generowała moc 130 KM przy 36 000 obr./min oraz maksymalny moment obrotowy 576 Nm dostępny od zerowej prędkości obrotowej wału zdawczego.

Jakie nietypowe paliwa mógł spalać silnik turbinowy Chryslera?

Dzięki ciągłemu procesowi spalania w komorze wirowej silnik turbinowy bez modyfikacji pracował na oleju napędowym, nafcie oświetleniowej, paliwie lotniczym JP-4, benzynie bezołowiowej, a nawet oleju sojowym, arachidowym czy meksykańskiej tequili.

Dlaczego benzyna ołowiowa była surowo zabroniona w Chrysler Turbine Car?

Zawarty w etylinie czteroetylek ołowiu osadzał się na łopatkach turbiny oraz ceramicznych regeneratorach ciepła, tworząc twardy nalot niszczący precyzyjne stopy żaroodporne i blokujący obrót wirników.

Jak działały podwójne obrotowe regeneratory ciepła w silniku A-831?

Dwa ceramiczne obrotowe regeneratory ciepła zamontowane po bokach odbierały ciepło ze spalin i podgrzewały zasysane świeże powietrze, obniżając temperaturę wylotu spalin na biegu jałowym do bezpiecznych 82 stopni Celsjusza.

Kto zaprojektował nadwozie Chrysler Turbine Car i ile aut wyprodukowano w latach 1963-1964?

Projektant Elwood Engel stworzył linię nadwozia z motywami turbin, a włoska manufaktura Carrozzeria Ghia w Turynie wykonała ręcznie łącznie 55 egzemplarzy (5 prototypów oraz 50 aut do programu testowego).

Na czym polegał bezprecedensowy publiczny program testów konsumenckich Chryslera?

W latach 1963-1966 koncern udostępnił bezpłatnie 50 egzemplarzy grupie 203 losowo wybranych kierowców na okres 3 miesięcy, podczas których auta pokonały łącznie ponad 1,7 miliona kilometrów w codziennym ruchu drogowym.

Dlaczego Chrysler Turbine Car wykazywał zauważalną zwłokę przy gwałtownym ruszaniu (turbo lag)?

Rozpędzenie sprężarki od obrotów biegu jałowego na poziomie 18 000 obr./min do obrotów mocy maksymalnej 60 000 obr./min wymagało od 1,5 do 2 sekund, co wywoływało wyraźne opóźnienie w reakcji na wciśnięcie pedału gazu.

Jaka skrzynia biegów przenosiła napęd z wysokoobrotowej turbiny na koła?

Zastosowano zmodyfikowaną automatyczną 3-biegową skrzynię TorqueFlite 727 pozbawioną tradycyjnego konwertera hydrokinetycznego, ponieważ turbina napędowa silnika sama w sobie pełniła funkcję elastycznego sprzęgła hydrodynamicznego.

Dlaczego większość egzemplarzy Chrysler Turbine Car została zniszczona po zakończeniu programu?

Po zakończeniu programu koncern Chrysler zezłomował 46 egzemplarzy w zgniatarce, aby uniknąć konieczności zapłacenia wysokich ceł importowych za ręcznie wykonane we Włoszech nadwozia Ghia.

Ile sprawnych egzemplarzy Chrysler Turbine Car przetrwało do dziś i gdzie się znajdują?

Do dzisiaj przetrwało 9 egzemplarzy, z czego większość znajduje się w placówkach muzealnych (m.in. Henry Ford Museum, Petersen Automotive Museum), a jedynym prywatnym właścicielem w pełni jeżdżącego auta jest komik Jay Leno.