Tyrrell P34 ciekawostki

lis 4, 2026 | Samochody | 0 komentarzy

Tyrrell P34 z 1976 roku to najbardziej radykalny i jedyny zwycięski sześciokołowy bolid w całej historii Formuły 1, zaprojektowany przez głównego inżyniera Dereka Gardnera. Konstrukcja z czterema małymi kołami skrętnymi z przodu miała radykalnie zredukować opór powietrza i zwiększyć powierzchnię styku opon z asfaltem, na zawsze zmieniając wyobrażenie o aerodynamice wyścigowej.

Ostatnia aktualizacja: 5 września, 2026

15 ciekawostek o Tyrrellu P34

Aerodynamiczne ukrycie przednich kół
Główny inżynier Derek Gardner zastosował cztery małe koła 10-calowe, aby w całości schować je za przednim skrzydłem. Zwykłe wielkie koła bolidów tworzyły potężne turbulencje i opór powietrza, które nowa koncepcja całkowicie zlikwidowała.
Wzrost powierzchni styku opon o 40 procent
Zastosowanie czterech opon z przodu zwiększyło powierzchnię styku z torem o 40%. Dawało to niesamowitą przyczepność przedniej osi w ciasnych łukach, eliminując podsterowność i pozwalając na znacznie późniejsze dohamowania.
Dublet w Grand Prix Szwecji 1976
P34 pozostaje jedynym sześciokołowcem ze zwycięstwem w F1. Podczas GP Szwecji 1976 na torze Anderstorp Jody Scheckter wywalczył pole position i wygrał wyścig, a jego zespołowy kolega Patrick Depailler zajął 2. miejsce.
Okienka w kokpicie dla kierowcy
Kierowca z pozycji leżącej nie widział małych kół, dlatego w burtach wycięto dwa przezroczyste okienka ze szkła. Pozwalały one obserwować skręcanie przednich kół, zużycie bieżnika oraz precyzyjnie celować w wierzchołki zakrętów.
Dedykowane miniaturowe opony Goodyear
Firma Goodyear produkowała dla zespołu unikalne 10-calowe opony wyścigowe. Były to najmniejsze opony w historii F1, tworzone wyłącznie na zamówienie Kena Tyrrella i niedostępne dla żadnej innej stajni wyścigowej.
Problemy z przegrzewaniem małych hamulców
Z powodu ciasnej zabudowy wewnątrz felg przednie tarcze hamulcowe notorycznie się przegrzewały. Inżynierowie musieli projektować skomplikowane tunele z laminatu, które wtłaczały chłodne powietrze prosto na zaciski.
Cztery koła skrętne połączone drążkami
Układ kierowniczy sterował jednocześnie czterema przednimi kołami za pomocą skomplikowanego systemu drążków i dźwigni. Druga para kół skręcała pod nieco innym kątem niż pierwsza, zachowując idealną geometrię Ackermanna.
Niechęć mistrza świata Jody'ego Schecktera
Mimo triumfu w Szwecji Jody Scheckter nazywał P34 „kupą złomu”. Uważał układ za zbyt skomplikowany i niebezpieczny w razie awarii drążków kierowniczych, odchodząc po sezonie do zespołu Wolf Racing.
Brak rozwoju opon przez firmę Goodyear
W 1977 roku Goodyear skupił się na walce z Michelinem i porzucił rozwój opon 10-calowych. Podczas gdy standardowe tylne opony zyskiwały nową, miękką mieszankę, przód P34 tracił przyczepność i drastycznie odstawał od rywali.
Ciężka aluminiowa obudowa w wersji P34B
W sezonie 1977 wprowadzono wersję P34B z pełną obudową silnika z aluminium. Zmiana ta dodała zbędne kilogramy i jeszcze bardziej pogorszyła chłodzenie hamulców, co przekreśliło szanse na powtórzenie sukcesów.
Legendarne serce Ford Cosworth DFV
Bolid napędzał klasyczny silnik Ford Cosworth DFV V8 o pojemności 3,0 litra i mocy 485 KM. Wolnossąca, lekka jednostka była elementem nośnym podwozia, do którego bezpośrednio przykręcano tylną oś i skrzynię Hewland.
Wypadek Ronniego Petersona w 1977 roku
Gdy w 1977 roku do zespołu dołączył Ronnie Peterson, zaliczył serię spektakularnych awarii przedniego zawieszenia i hamulców. Szwedzki kierowca wielokrotnie lądował w pułapkach żwirowych z powodu zablokowania małych kół.
Oficjalny zakaz aut wielokołowych od FIA
W 1983 roku federacja FIA zmieniła regulamin techniczny Formuły 1, wprowadzając sztywny zapis, że bolid musi posiadać dokładnie cztery koła, z czego tylko dwa mogą być skrętne.
Inspiracja dla Williamsa, Marcha i Ferrari
Sukces Tyrrella sprawił, że inne zespoły stworzyły 6-kołowe prototypy (m.in. Williams FW08B i March 2-4-0 z czterema kołami napędzanymi z tyłu). Żaden z nich nie zdołał jednak wystartować w oficjalnym wyścigu Grand Prix.
Ocalałe egzemplarze w historycznym motorsporcie
Dziś oryginalne podwozia P34 z powodzeniem ścigają się w wyścigach historycznych (FIA Masters Historic Formula One). Nowo wyprodukowane współczesne opony Avon rozwiązały dawne problemy z balansem przyczepności.

dodaj ciekawostkę

w budowie

Tyrrell P34 pytania

Jaki silnik napędzał bolid Tyrrell P34 i jakimi parametrami dysponował?

Za plecami kierowcy zamontowano wolnossący silnik 3.0 V8 Ford-Cosworth DFV o mocy 485 KM przy 10 500 obr./min, współpracujący z manualną 5-biegową (później 6-biegową) przekładnią Hewland FG400.

Dlaczego inżynier Derek Gardner zaprojektował bolid z 4 małymi kołami z przodu?

Zastosowanie 4 małych kół przednich o średnicy zaledwie 10 cali pozwoliło ukryć opony za przednim skrzydłem, co radykalnie obniżyło opór aerodynamiczny bolidu oraz zwiększyło łączną powierzchnię styku opon z asfaltem.

Jaki historyczny sukces odniósł Tyrrell P34 w Formule 1 w 1976 roku?

Podczas Grand Prix Szwecji 1976 na torze Anderstorp bolidy Tyrrella zdobyły dublet: Jody Scheckter wywalczył 1. miejsce, a Patrick Depailler zajął 2. miejsce, czyniąc P34 jedynym 6-kołowym autem w historii, które wygrało wyścig F1.

Jak rozwiązano układ kierowniczy dla czterech kół przednich w P34?

Złożona przekładnia kierownicza została połączona układem drążków i dźwigni pośrednich ze wszystkimi czterema zwrotnicami, skręcając synchronicznie obie przednie osie pod różnymi kątami skrętu.

Dlaczego kierowcy bolidu mieli wycięte przezroczyste okienka w burtach kokpitu?

Kierowcy nie widzieli miniaturowych przednich kół schowanych pod laminatem, więc wycięte w kokpicie okienka z pleksiglasu pozwalały precyzyjnie kontrolować najeżdżanie na tarki w zakrętach oraz stopień zużycia bieżnika.

Z jakich powodów przednie hamulce w Tyrrellu P34 ulegały ciągłemu przegrzewaniu?

Małe 10-calowe koła kręciły się 1,6 raza szybciej niż tylne, co w połączeniu z miniaturowymi tarczami i ciasną zabudową wywoływało zjawisko fadingu hamulców i gotowanie płynu hamulcowego.

Dlaczego koncern Goodyear przyczynił się do upadku projektu Tyrrell P34?

Producent opon Goodyear skupił budżet badawczy na standardowych oponach 16-calowych dla reszty stawki, całkowicie wstrzymując rozwój unikatowych opon 10-calowych, przez co przednia oś P34 drastycznie traciła przyczepność w 1977 roku.

Ile egzemplarzy podwozia Tyrrell P34 wyprodukowano łącznie w latach 1975-1977?

Zespół wyścigowy Kena Tyrrella zbudował w fabryce w Ockham łącznie 7 podwozi (od P34/1 do P34/7), z czego część przebudowano w 1977 roku do cięższej wersji P34B.

Dlaczego federacja FIA ostatecznie zakazała startów aut 6-kołowych w Formule 1?

W 1983 roku federacja FIA wprowadziła restrykcyjny przepis techniczny nakazujący posiadanie dokładnie 4 kół (w tym maksymalnie 2 kół napędzanych i 2 skrętnych), aby zatrzymać lawinowy wzrost kosztów budowy bolidów wielokołowych przez zespoły Williams i March.

Ile ważył bolid Tyrrell P34 i jak skomplikowane zawieszenie wpływało na jego masę?

Bolid z 1976 roku ważył 595 kg, lecz rozbudowany układ 4 niezależnych wahaczy, podwójnych drążków kierowniczych i 4 zacisków hamulcowych z przodu podniósł masę wersji P34B do 620 kg, pogarszając zwinność w wolnych zakrętach.